Anlaşmalı Boşanma Protokolünde Velayet, Nafaka ve Tazminat Dengesi

Türk Medeni Kanunu uyarınca en az 1 yıl sürmüş evliliklerde, eşlerin ortak bir iradeyle boşanma ve boşanmanın mali/hukuki sonuçları üzerinde uzlaşması halinde "Anlaşmalı Boşanma" kurumu devreye girer. Sürecin "tek celsede" ve hızlıca nihayete ermesini sağlayan en temel unsur ise taraflarca imzalanan **Anlaşmalı Boşanma Protokolü**dür.

Ancak uygulamada, davanın bir an önce bitmesi heyecanıyla veya kulaktan dolma bilgilerle hazırlanan kuralsız metinler, gelecekte tarafları çok daha büyük ve çözülmesi zor uyuşmazlıklarla karşı karşıya getirmektedir. Bu makalemizde; çocukların velayeti, iştirak nafakası, tazminatlar ve mal paylaşımı konularında yapılması gereken teknik hamleleri Yargıtay'ın güncel içtihat yaklaşımı doğrultusunda ele aldık.

1. Çocukların Velayeti ve Kişisel İlişki Düzeni

Anlaşmalı boşanma davalarında hakim, tarafların iradesine büyük oranda saygı duysa da söz konusu çocuk olduğunda tek kriter "Çocuğun Üstün Yararı" ilkesidir. Protokolde velayet düzenlenirken şu hususlara dikkat edilmelidir:

• Geniş ve Net Zaman Aralıkları: Velayeti kendisine verilmeyen taraf ile çocuk arasında kurulacak kişisel ilişki günleri (hafta sonları, dini-milli bayramlar, sömestr ve yaz tatilleri) tereddüte yer bırakmayacak netlikte, tarih ve saat aralıkları belirtilerek yazılmalıdır. "Taraflar uygun gördüğünde görüşecektir" gibi muğlak ifadeler sonraki süreçte icra kanalıyla çocuk teslimi uyuşmazlıklarına yol açar.
• Ortak Velayet Meselesi: Yargıtay, uluslararası sözleşmeler ışığında artık "Ortak Velayet" düzenlemesini kabul etmektedir. Ancak protokolde ortak velayet yazılacaksa, çocuğun iaşesi, eğitim masraflarının paylaşımı ve ikametgahının hangi eşe bağlı olacağı gibi detaylar mutlaka özel hükümlerle disipline edilmelidir.

2. Nafaka Kalemlerinde Teknik Hatalar ve Gelecek Yıllar Dengesi

Eş için öngörülen Yoksulluk Nafakası ile çocuk için öngörülen İştirak Nafakası protokollerin en çok revizyona uğrayan maddeleridir. Hak kaybı yaşamamak için şu teknik detaylar kritiktir:

• Yıllık Artış Oranı Zorunluluğu: Protokolde belirlenen nafaka miktarının sadece ilk yıl için yazılması büyük bir hatadır. İlerleyen yıllardaki enflasyon karşısında değer kaybetmemesi adına, nafakanın her yıl **ÜFE, TÜFE veya altın/döviz endeksli** olarak hangi oranda artırılacağı net biçimde eklenmelidir.
• Nafakadan Feragat Edilmesi: Eş, kendisi için yoksulluk nafakasından feragat edebilir ve bu feragat gelecekte yeni bir nafaka davası açmasını engeller. Ancak "Çocuk adına iştirak nafakasından feragat edilemez." Protokole "Çocuk için nafaka istenmeyecektir" yazılsa ve hakim bunu onaylasa dahi, velayet sahibi eş gelecekte değişen şartlar doğrultusunda her zaman yeniden iştirak nafakası davası açma hakkına sahiptir.

3. Maddi ve Manevi Tazminatların Doğru Formüle Edilmesi

Boşanma nedeniyle mevcut veya beklenen menfaatleri zedelenen ya da kişilik hakları saldırıya uğrayan taraf, TMK 174 uyarınca tazminat talep edebilir.

• Protokolde tazminatların **Net rakamlar olarak** belirtilmesi, ödeme tarihlerinin (vade) ve taksitlendirilecek ise taksit miktarlarının açıkça yazılması gerekir.
• Eğer taraflar birbirlerinden tazminat talep etmiyorlarsa, "Eşler boşanma nedeniyle birbirlerinden maddi ve manevi tazminat talep etmediklerini, bu haklarından gayrikabili rücu olmak üzere feragat ettiklerini" açıkça beyan etmelidir. Aksi halde, boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren 1 yıl içinde genel mahkemelerde tazminat davası açılması tehlikesi mevcuttur.

4. Mal Paylaşımı (Tasfiye) ve Gelecekteki Dava Riskleri

En çok yanılgıya düşülen alan mal paylaşımıdır. Mahkemede hakimin "Mali sonuçlar üzerinde anlaştınız mı?" sorusuna evet denmesi, evlilik birliği içinde alınan ev, araç veya şirket hisselerinin tasfiye edildiği anlamına gelmez.

5. Mahkeme İtirafı ve Kesinleşme Süreci

Protokolün taraflarca imzalanması yetmez. Anlaşmalı boşanma duruşmasında her iki eşin de hakim huzurunda hazır bulunarak **"Protokoldeki imzaların kendilerine ait olduğunu ve özgür iradeleriyle boşanmak istediklerini"** bizzat sözlü olarak ikrar etmesi şarttır. Duruşma bittikten sonra ise gerekçeli kararın taraflara tebliği ve yasal süre içinde "istinaftan feragat dilekçesi" verilmesiyle karar kesinleşir ve süreç tamamlanır.

Kaplan Hukuk Bürosu olarak; anlaşmalı ve çekişmeli boşanma davaları, protokol tanzimi, velayet stratejileri, nafaka uyarlanması ve karmaşık mal rejimi tasfiyesi dosyalarında müvekkillerimize hassasiyetle ve gizlilik prensiplerine tam sadakatle avukatlık hizmeti sunmaktayız. Sürecinizle ilgili hukuki destek almak için bizimle İletişim sayfamız üzerinden bağlantıya geçebilirsiniz.